Słowo „stomia” pochodzi z języka greckiego i oznacza „otwór”. Stomia jest to celowo i sztucznie wykonane połączenie ujścia jelita lub dróg moczowych z powierzchnią ciała w czasie operacji chirurgicznej. Stomia jelitowa, zwana również sztucznym odbytem lub odbytem brzusznym, wykonywana jest najczęściej w przypadku nowotworów jelita, chorób zapalnych przewodu pokarmowego (choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, choroby uchyłkowej jelita), natomiast urostomia jest najczęściej wynikiem konieczności usunięcia pęcherza moczowego.

To nowe ujście dla treści jelitowej lub moczowej nazywane jest stomią i wymaga specjalnego zaopatrzenia w worki stomijne - w systemie jednoczęściowym lub dwuczęściowym. Zmiana naturalnych struktur organizmu powoduje zmniejszoną zdolność do magazynowania treści jelitowej lub moczowej oraz brak kontroli nad ich wydalaniem. Stomia może być czasowa, gdy istnieje możliwość przywrócenia fizjologicznego oddawania kału lub definitywna (na stałe) - w przypadku braku możliwości przywrócenia drogi fizjologicznej.

Rodzaje stomii (przetok):

KOLOSTOMIA – wyłaniana na powłoki brzuszne w związku z usunięciem odbytnicy lub części jelita grubego. Stomia może być wykonana w obrębie okrężnicy zstępującej lub esicy (umiejscowienie po prawej stronie ciała pacjenta), w obrębie okrężnicy poprzecznej (umiejscowienie w pobliżu linii pośrodkowej ciała pacjenta) lub okrężnicy wstępującej. Konsystencja wypróżnień jest zależna od umiejscowienia wytworzonej stomii – im większa odległość od naturalnego odbytu, tym konsystencja jest bardziej płynna.

schemat-uklad pokarmowy_kolostomia.PNG

1. żołądek
2. jelito cienkie
3. jelito grube
4. odbytnica
5. mięśnie zwieracza odbytu
K. kolostomia

ILEOSTOMIA - wytwarzana jest na poziomie końcowego odcinka jelita cienkiego przez wyłonienie odcinka jelita na powierzchnię ściany brzucha. Umiejscowiona najczęściej po prawej stronie ciała pacjenta. Treść jelitowa ma bardziej płynną konsystencję i działa drażniąco na skórę.

schemat-uklad pokarmowy_ileostomia.PNG

1. żołądek
2. jelito cienkie
3. jelito grube
4. odbytnica
5. mięśnie zwieracza odbytu
I. ileostomia

UROSTOMIA – wyłaniana jest najczęściej z powodu usunięcia pęcherza moczowego. Operacja ta polega na połączeniu obu moczowodów ze ścianą brzucha w sposób bezpośredni (tzw. podwójna urostomia) lub poprzez wstawkę z jelita. Urostomia polega na połączeniu obu moczowodów ze ścianą brzucha. Połączenie to może być wykonane poprzez wstawkę z jelita cienkiego (rys. nr 4 powyżej) lub w sposób bezpośredni (obydwa moczowody wyprowadzone są na zewnątrz – tzw. urostomia podwójna). Powoduje to zmniejszenie zdolności magazynowania moczu oraz wydalanie moczu w sposób ciągły, niekontrolowany. 

schemat- gdzie kolaniana jest urostomia.PNG

W jakim miejscu na ciele wyłaniana jest urostomia? Urostomia chirurgiczna zwykle wyłaniana jest po prawej stronie brzucha pacjenta. Przed operacją dobierane jest właściwe medycznie i najwygodniejsze dla pacjenta miejsce na wyłonienie urostomii. W procesie planowania będą brane pod uwagę różne czynniki: styl życia, indywidualne preferencje, a nawet ulubiony styl ubierania.