Porady eksperta - zdjecie Iwona Dmitruk.PNG

Jestem pielęgniarką, na co dzień pracuję z pacjentami ze stomią. Sama miałam ileostomię i wiem, jak ważny jest temat świadomego odżywiania.

NAJWAŻNIEJSZE PORADY DOTYCZĄCE DIETY OSÓB ZE STOMIĄ JELITOWĄ

Prawidłowe żywienie osoby z kolostomią wygląda trochę inaczej niż przy ileostomii. W każdym przypadku ważne jest przyjmowanie odpowiedniej ilości płynów – około 2-2,5 l na dobę, w zależności od wagi pacjenta. Odpowiednie nawodnienie organizmu pozwala unikać m. in. zaparć i zaburzeń elektrolitowych. Wodę polecam najlepiej przegotowaną. Warto pić także herbaty ziołowe – rumianek, melisę, herbatę goździkową itp. Nie zalecam w nadmiarze kawy i mocnej herbaty – zatrzymują toksyny w organizmie.

Dieta stomika powinna być urozmaicona, ale raczej lekkostrawna. Ważne jest dokładne gryzienie i przeżuwanie pokarmu. Posiłki powinno spożywać się powoli, celebrując chwile. W pierwszym okresie po wyłonieniu stomii dieta powinna być bogata w białko i witaminy, gdyż jest to niezbędne do szybkiego gojenia się ran pooperacyjnych:

  • W przypadku kolostomii należy uważać na pokarmy, które mogą powodować zaparcia, np. duże ilości pieczywa, mięsa, makarony, ciasta, czekolady.
  • Inaczej jest przy ileostomii, gdzie sposób odżywiania powinien uwzględniać potrzebę zagęszczania treści jelitowej - dobrze jest wprowadzić do posiłków ryż, gęste zupy. Dozwolona jest większa ilość produktów mącznych. 

Nie zachęcam do przyjmowania dużej ilości nabiału, który jest śluzotwórczy i tym samym tworzy środowisko sprzyjające rozwojowi nowotworu i zagrzybianiu organizmu. Z mięs warto unikać kurczaka i wieprzowiny. Są też produkty, które mogą utrudniać prawidłowe funkcjonowanie stomii, np. surowe owoce w nadmiarze, orzechy, pieczywo z dużą ilością ziaren, produkty powodujące wzdęcia, np. fasola, kapusta. 

Najlepszą metodą przygotowania posiłków jest gotowanie na parze, polecam także blanszowanie, pieczenie w folii lub duszenie w małej ilości wody. Należy unikać potraw smażonych.

W przypadku dysfunkcji przewodu pokarmowego można sięgnąć po naturalne środki jak siemię lniane, kminek, w przypadku zaparć po dobre jakościowo oleje. Nieprzyjemny zapach, na który czasami narzekają osoby ze stomią, można zniwelować włączając do diety żurawiny, natkę pietruszki.

Warto także zadbać o prawidłową florę bakteryjną w jelitach – przyjmować dobre jakościowo probiotyki, niewielkie ilości kefiru, jogurtu naturalnego lub maślanki.

NAJWAŻNIEJSZE PORADY DOTYCZĄCE DIETY OSÓB Z UROSTOMIĄ

W żywieniu osób z urostomią nie ma konieczności stosowania specjalnej diety. Należy kierować się ogólnymi zasadami prawidłowego odżywiania. Dieta powinna być urozmaicona, ale raczej lekkostrawna. Należy unikać pokarmów tłustych, ciężkostrawnych i słodyczy. W pierwszym okresie po wyłonieniu urostomii posiłki powinny być bogate w białko i witaminy, gdyż jest to niezbędne do szybkiego gojenia się rany pooperacyjnej. Ważne jest gryzienie i przeżuwanie pokarmu. Jedzenie powinno się spożywać powoli, celebrując chwile.

Bardzo ważne jest, aby osoby z urostomią przyjmowały odpowiednią ilość płynów, około 2-2,5 litra na dobę, w zależności od m. in. wagi ciała pacjenta. Właściwe nawodnienie organizmu pozwala unikać między innymi zaparć i zaburzeń elektrolitowych, co zapobiega zagęszczaniu moczu i zmniejsza ryzyko powstawania kamieni moczowych. Zbyt mała ilość przyjmowanych płynów może mieć negatywny wpływ także na drożność cewników. Najlepiej przyjmować płyny pół godziny przed posiłkiem lub pół godziny po posiłku, zapobiega to powstawaniu wzdęć i gazów. Nie zalecam spożywania w nadmiarze kawy i czarnej, mocnej herbaty – zatrzymują w organizmie toksyny i mogą prowadzić do odwodnienia. Warto pić wodę przegotowaną, z dodatkiem soku z cytryny, która wyrównuje poziom pH w organizmie. Nie zachęcam do przyjmowania przez dłuższy czas wód wysoko zmineralizowanych jak Muszyna, Muszynianka, gdyż nadmiar minerałów może odkładać się np. w stawach. Woda, którą pijemy, powinna być niegazowana, najlepiej alkaliczna. Polecam również picie soku żurawinowego bez cukru, z ciepłą wodą – pomoże to zapobiec infekcjom układu moczowego (żurawina i czarne jagody działają przeciwbakteryjnie i przeciwzapalnie). Można również sięgać po sok lub herbatki z pokrzywy. Przy obrzękach warto spożywać natkę pietruszki, pić napar ze skrzypu.

Idealną metodą jest gotowanie na parze, polecam również blanszowanie, pieczenie w foli lub duszenie w małej ilości wody. Należy unikać smażenia. Posiłki najlepiej spożywać 4-5 razy dziennie, w niedużych porcjach. Nie zachęcam do picia mleka krowiego i przyjmowania dużej ilości nabiału, gdyż są to produkty śluzotwórcze i tym samym tworzą środowisko sprzyjające zagrzybianiu organizmu i rozwojowi nowotworów. Z nabiału polecam w niedużych ilościach kefiry, jogurty naturalne, maślankę. Z mięs warto unikać kurczaka i wieprzowiny, wybierać indyka, kaczkę, młodą wołowinę, ryby. Warto unikać produktów z białej mąki – dużych ilości pieczywa, naleśników, pierogów, ciast. Dieta powinna zawierać warzywa, które nie zakwaszają organizmu np. dynia, cukinia, buraki, sałata, seler, marchew. Z owoców warto sięgać po awokado, figi, dojrzałe banany, daktyle, arbuza. Surowe owoce najlepiej jeść w szczycie ich sezonu, z umiarem, najlepiej tylko do południa, 2-3 godziny po śniadaniu. Spożywane w nadmiarze mięso, wędliny, żółte sery, słodycze, cukier, prowadzą do zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie. Osoby, u których występuje tendencja do tworzenia się kamieni w nerkach, powinny unikać rabarbaru, szpinaku, szczawiu, kapusty włoskiej, czarnej kawy. 

Warto spożywać, szczególnie w okresie jesienno-zimowym, ciepłe posiłki – zupy, warzywa blanszowane lub gotowane, rozgrzewające kasze jak gryczana, jaglana. nie należy dopuszczać do wychładzania organizmu, gdyż może to powodować pogorszenie przemiany materii i zaparcia. 

Przy urostomii nie należy obciążać nerek nadmiarem soli kuchennej, lepiej wykluczyć ocet, marynaty – szczególnie, gdy występuje nadciśnienie tętnicze. Warto wiedzieć, że mocz może czasami zmieniać Zabarwienie, np. po zjedzeniu buraczków, przy przyjmowaniu preparatów żelaza czy innych leków. Mocz może zmieniać również zapach, np. po zjedzeniu ryby, szparagów, cebuli, czosnku. Ważne jest, aby jeść produkty obniżające pH moczu, co zapobiega infekcjom – jaja, drób, ryby, borówki, rodzynki. Warto w tym celu przyjmować także witaminę C. Alkohol można spożywać jedynie sporadycznie, w małych ilościach. 

W mojej pracy z pacjentami stomijnymi oraz z własnych doświadczeń z czasów, gdy sama miałam stomię, wiem, jak bardzo temat żywienia jest istotny. Stosujmy się do ogólnych zaleceń żywieniowych, bierzmy pod uwagę preferencje smakowe i nasze indywidualne nietolerancje pokarmowe, wybierajmy Produkty zdrowe i smaczne, które będą nam odpowiadały i nie będą nam szkodzić. Warto rozszerzać dietę tak, by była różnorodna, a jedzenie sprawiało przyjemność.

Temat żywienia jest bardzo szeroki. Został on szczegółowo omówiony w odrębnym poradniku - „Poradnik żywieniowy dla pacjenta ze stomią jelitową”. Jest to materiał rekomendowany przez Welland Medical Polska: 

 

Poradnik-zywieniowy-dla-osob-ze-stomia-jelitowa-Fresenius-Kabi_A5_2019-01_www-1.png

Jeśli ktoś z Państwa chciałby się ze mną skontaktować, porozmawiać lub zamówić Poradnik Żywieniowy – podaję mój numer telefonu: 790 420 069

Pamiętaj: jeżeli pomimo starannego dbania o dietę masz zaburzenia żołądkowo-jelitowe – należy skontaktować się z lekarzem.